okulista radzi

Ważne informacje dla klientów

Okulista
a optometrysta?

Okulista to lekarz, który specjalizuje się w diagnostyce i leczeniu chorób oczu. Posiada uprawnienia do przepisywania recept na leki oraz przeprowadzania zabiegów chirurgicznych. Ponadto ma on wiedzę na temat doboru korekcji optycznej wad refrakcji.

Do okulisty warto się udać w przypadku:

  • check-mark-1choroby oczu np. zaćmy, jaskry, chorób siatkówki
  • check-mark-1bólu i czerwonego oka
  • check-mark-1uczucia ciała obcego
  • check-mark-1urazu oka
  • check-mark-1niepokojących zmian w okolicach oczu
  • check-mark-1a także gorszego widzenia mimo noszenia soczewek bądź okularów

Optometrysta to specjalista, który ukończył wyższe studia w zakresie wykonywania pomiarów parametrów układu wzrokowego. Określi wadę wzroku i skoryguje ją za pomocą dobranych przez siebie szkieł, soczewek kontaktowych czy innych “pomocy” (na przykład folii pryzmatycznych). Optometrysta czuwa również nad rehabilitacją narządu wzrokowego.

W praktyce optometryści bardzo często współpracują z okulistami, ponieważ w przypadku spostrzeżenia zmian sugerujących odstępstwa od norm fizjologicznych, kierują pacjentów do lekarza specjalisty.

Do zadań optometrysty należy przede wszystkim:

  • check-mark-1zbadanie kondycji układu wzrokowego pod względem wady wzroku
  • check-mark-1dopasowanie odpowiednich szkieł optycznych
  • check-mark-1wypisanie recepty okularowej

Wykonujemy również 
badania dla medycyny pracy

badanie okulistyczne dorosłych i dzieci

Obowiązkiem każdego pracodawcy jest skierowanie swojego pracownika na badania lekarskie i opłacenie ich. W przeciwnym razie nie może on zostać dopuszczony do wykonywania czynności zawodowych.

W ostatnich latach nastąpił gwałtowny wzrost liczby osób pracujących przed ekranem monitora. Oczywiście w głównej mierze są to zawody, które powstały wraz z pojawieniem się i upowszechnieniem komputerów, jak np. informatycy czy programiści. Również przedstawiciele innych branż wykorzystują w swojej pracy te urządzenia, przyspieszając i ułatwiając sobie wykonywanie czynności zawodowych. Dotyczy to np. pracowników biurowych, księgowych, bankowców czy sprzedawców.

W każdym badaniu wstępnym, okresowym, kontrolnym, jeżeli na skierowaniu jest zaznaczony czynnik uciążliwy – komputer, pacjent jest kierowany przez lekarza Medycyny Pracy na konsultację do okulisty. Ważne jest, aby na skierowaniu była wpisana efektywna liczba godzin, jaką pracownik spędza z komputerem na stanowisku pracy.

Osoby, które spędzają w pracy co najmniej 4 godziny przy monitorach ekranowych, obowiązują następujące zasady badań profilaktycznych

badania wstępne

  • check-mark-1ostrości wzroku do dali i bliży bez korekcji szkłami
  • check-mark-1ostrości wzroku do dali i bliży z optymalną korekcją
  • check-mark-1zdolności konwergencji
  • check-mark-1przezierności soczewek
  • check-mark-1stanu aparatu ochronnego oka
  • check-mark-1przedniego i tylnego odcinka oka

badania okresowe

  • check-mark-1ostrości wzroku do dali i bliży bez korekcji szkłami
  • check-mark-1ostrości wzroku do dali i bliży z korekcją
  • check-mark-1stanu aparatu ochronnego oka
  • check-mark-1przezierności soczewek

Refundacja okularów pracowniczych

Jeżeli u Pracownika obsługującego komputer, podczas konsultacji okulistycznej przeprowadzonej w ramach badań profilaktycznych Medycyny Pracy, zostanie rozpoznana wada wzroku wymagająca korekcji okularami, to będzie on podlegał przepisom o refundacji kosztów zakupu okularów. Warunkiem jest czas pracy przy monitorze ekranowy przekraczający co najmniej połowę wymiaru czasu pracy.

Refundacja okularów pracowniczych

Mówi o tym art. 237(6) Kodeksu pracy: „Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami”, a także rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 roku, które precyzuje, że: „Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok zgodne z zaleceniem lekarza , jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego”.

Jak często przysługuje refundacja okularów?

Nie ma przepisu, który regulowałby te kwestie. Najczęściej pracodawcy regulują te kwestie w regulaminie zakładowym.

Najczęściej zwrot ma miejsce wtedy, gdy pracownik otrzyma od lekarza medycyny pracy stosowne zaświadczenie, że praca przy komputerze wymaga używania okularów, a takie badanie w przypadku osób pracujących przy monitorach ekranowych przeprowadza się co cztery lata. Oczywiście jeżeli lekarz uzna, że w przypadku danego pracownika termin kolejnego badania powinien być krótszy, to wówczas pracownik ma prawo do refundacji częściej.

W niektórych jednak sytuacjach pracownik może sam poprosić pracodawcę o skierowanie na badanie okresowe w zakresie okulistyki, gdyż podejrzewa, że praca przy komputerze nadwyrężyła jego wzrok i ma problemy z prawidłowym widzeniem. Wówczas pracodawca powinien wystawić pracownikowi skierowanie, mimo że termin badania okresowego jeszcze nie minął. Jeżeli lekarz stwierdzi, że pracownik powinien pracować przy komputerze w okularach, wówczas pracodawca będzie zobowiązany dokonać refundacji okularów.

Orzeczenie będące podstawą do refundacji

Podstawą do refundacji kosztów zakupów okularów jest orzeczenie lekarza medycyny pracy, wydane po wykonaniu badań profilaktycznych. Nie jest podstawą do refundacji orzeczenie lekarza okulisty wydane na życzenie pacjenta poza cyklem badań Medycyny Pracy.

Gdy okulista w badaniu okresowym wykaże potrzebę noszenia okularów korekcyjnych do pracy z komputerem, na zaświadczeniu lekarskim wystawianym przez lekarza medycyny pracy umieszczana jest informacja „konieczne jest używanie okularów korekcyjnych podczas pracy z monitorem ekranowym”.

Pracownik powinien dostarczyć pracodawcy fakturę za zakup okularów wystawioną na swoje imię i nazwisko i na tej podstawie pracodawca powinien zwrócić mu ustaloną wcześniej kwotę zwrotu.

Jakie kwoty obligują pracodawce?

refundacja okularów

Nie ma przepisów, które wskazywałyby dokładny termin zwrotu i wysokość zwrotu za okulary kupione przez pracownika. Najczęściej kwestie te reguluje regulamin pracy obowiązujący w zakładzie, który wskazuje, że refundacja okularów wynosi przykładowo 200 czy 300 zł. W regulaminie też powinny znaleźć się inne zasady refundacji, np. czy pracodawca refunduje tylko szkła, czy również oprawki.

Przydatne informacje

Szczególnie po 40 roku życia, kiedy zaczynają rozwijać się takie choroby jak jaskra czy zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) u okulisty powinniśmy się przebadać minimum co 2 lata. Jest to ważne, ponieważ początkowo choroby te nie zaburzają widzenia, jednak w późniejszym okresie mogą prowadzić do całkowitej ślepoty.

Częściej do okulisty powinni zgłaszać się także chorzy na choroby zapalne tkanki łącznej (choroby reumatyczne, choroby naczyń), schorzenia układu nerwowego (stwardnienie rozsiane), czy nowotwory. Również osoby starsze, po 60 roku życia, chorzy na cukrzycę oraz krewni chorych na jaskrę powinni zgłaszać się do kontroli co najmniej raz w roku, nawet gdy nie zauważają u siebie żadnych objawów.

Okulary do pracy przy komputerze są często inne niż okulary do czytania, gdyż są tak dobrane, by zapewnić ostre widzenie na ekranie monitora. Nie zawsze okulary używane na co dzień nadają się do pracy przy komputerze. Może się również zdarzyć, że osoba nie używająca na stałe szkieł, musi je nosić podczas pracy z komputerem.

Ważne, aby do pracy przy monitorach ekranowych nie zakładać szkieł fotochromatycznych!

Aby możliwe najlepiej zadbać o swoje oczy zastosuj dodatkowe powłoki z antyrefleksem i filtrem światła niebieskiego. Powłoka blueControl jest dobra dla każdego, kto spędza wiele godzin przed komputerem. Soczewka z taką powłoką powoduje, że do naszych oczu nie przedostaje się światło niebieskie (smartfony, komputery, telewizja, a nawet niektóre żarówki), przez co nasze oczy się nie męczą nawet po wielu godzinach.

Starczowzroczność, z łacińskiego presbiopia to nic innego jak spadek zdolności akomodacji oka. Nazwa sugeruje, że problem ten jest domeną osób starszych. Nic bardziej mylnego. Pierwsze objawy możemy zaobserwować już w okolicach 40-tego roku życia. Jest to przełomowy moment dla kondycji naszej soczewki wewnątrzgałkowej. Pomimo, że nasze ciało wciąż jest młode, to nie jesteśmy w stanie uniknąć fizjologicznego procesu starzenia się struktur w oku.

Pierwsze objawy są bardzo prozaiczne – rozmazany obraz, nieostry tekst na ekranie telefonu czy za małe litery w książce. Początkowo bagatelizujemy problem, sądząc, ze to zwykłe przemęczenie. Z biegiem lat wraz z osłabieniem akomodacji oka, pojawia się potrzeba odsuwania bliskich przedmiotów dalej i dalej, by można je był widzieć ostro. W zależności od fizjologii danej osoby zauważalne objawy mogą nastąpić tuż po czterdziestce, albo później czyli w okolicach pięćdziesiątki. Niemniej jednak każda osoba prędzej czy później zauważy problem spadającej akomodacji oka.

Światło podczas pracy musi być rozproszone (nie punktowe). Nie może razić w oczy i odbijać się od ekranu. Odległość twarzy od monitora powinna wynosić 60-70 cm, a górna krawędź ekranu powinna znajdować się poniżej poziomu oczu.

Dbaj, by powietrze w pokoju było wilgotne. Ustaw w nim nawilżacz lub miseczki z wodą, a co godzinę otwieraj okno.

W pomieszczeniu, w którym pracujesz, postaw dużo doniczek z roślinami. Neutralizują szkodliwy wpływ promieniowania. Ponadto patrzenie na zieleń odpręża wzrok.

Jeśli nosisz okulary, koniecznie spraw sobie szkła pokryte powłoką refleksyjną. Powoduje ona, że światło z monitora nie odbija się od szkieł (co bardzo męczy oczy) i zwiększa komfort widzenia.

Jaskra to grupa chorób, których istotą jest postępujący zanik nerwu wzrokowego. Uszkodzenie włókien nerwowych prowadzi do ich obumierania, a w konsekwencji do postępującego ograniczania pola widzenia. Jaskra jest choroba rozwijająca się skrycie, na początku może nie dawać żadnych objawów.

Ważnym objawem diagnostycznym tej choroby są podwyższone wartości ciśnienia śródgałkowego powyżej 21 mmHg. Ale ten objaw, który kiedyś uważany był za kluczowy nie jest jedynym, co więcej nie przesadza o samej chorobie. Istnieją bowiem postacie jaskry, w których ciśnienie śródgałkowe jest prawidłowe czy wręcz niskie a sama choroba wywołuje duże spustoszenie w narządzie wzroku.

I odwrotnie- istnieje pojęcie nadciśnienia ocznego. Wysoki poziom ciśnienia w gałkach ocznych nie idzie wtedy w parze ze zmianami chorobowymi typowymi dla jaskry i wymaga wyłącznie obserwacji.

Jaskra na początku przebiega zwykle bezobjawowo, jednym z pierwszych objawów mogą być ubytki w polu widzenia. Na ogół początkowo ubytki są na tyle subtelne , że pacjent nie ma poczucia choroby.

Zdarzają się także tak zwane ostre napady jaskry, kiedy ciśnienie w gałkach ocznych może podnieść się nawet do 50 mmHg i przebieg jest wtedy bardzo gwałtowny a przede wszystkim niebezpieczny dla narządu wzroku. Pacjent odczuwa silny ból oczu , głowy, mogą pojawić się nudności a także charakterystyczne dla tego stanu widzenie obwódki świetlnej wokół przedmiotów , co spowodowane jest przejściowym obrzękiem nabłonka rogówki.

Pacjenci z podwyższonym ryzykiem zachorowania na jaskrę to:

  • check-mark-1obciążeni genetyczne – występowanie jaskry w najbliższej rodzinie
  • check-mark-1leczeni na choroby ogólnoustrojowe takie jak cukrzyca czy zaburzenia krążeniowe na przykład niedrożność tętnicy szyjnej
  • check-mark-1z wysoką krótkowzrocznością czy zwyrodnieniem barwnikowym siatkówki
  • check-mark-1osoby powyżej 40 roku życia ( w tym wieku częstotliwość występowania jaskry określa się na około 2%, natomiast z upływem czasu ten wskaźnik znacznie wzrasta)

Zaćma to postępujące mętnienie soczewki. Soczewka, która znajduje się tuż za tęczówką jest odpowiedzialna za skupianie promieni świetlnych, jakie docierają do oka ze wszystkich kierunków.

Zaćma przeważnie jest wynikiem starzenia się organizmu, choć bywa także wrodzona. Chorują na nią głównie ludzie 50-70 letni, ale zdarza się również czterdziestolatkom. U osób młodszych przyczyną katarakty są często urazy oka, praca w warunkach szkodliwych (np. w hutnictwie), kontakt oczu z chemikaliami, zażywanie leków np. sterydoterapia, stany zapalne wnętrza oka czy choroby przewlekłe, np. cukrzyca, astma. Katarakta niekiedy rozwija się przez kilka miesięcy, a czasem przez długie lata. Ale efekt zawsze jest ten sam: pogorszenie widzenia najczęściej obu oczu, ale w różnym nasileniu. Chorobę łatwo jest zdiagnozować podczas rutynowego badania okulistycznego.

Zaćmy można się pozbyć poddając się operacji, podczas której chirurg usuwa zmętniałą soczewkę własną i w jej miejsce wszczepia sztuczną soczewkę.

„Muszki i paproszki w oku” stanowią one częsty problem pacjentów okulistycznych. Są widoczne najczęściej w postaci ruchomych cieni, szarych lub czarnych plamek, nitek lub chmurek poruszających się pod wpływem ruchów oka. Niektórzy widzą męty raz na jakiś czas, jednak są ludzie, którzy widzą je ciągle lub „od zawsze”. Ciężkość zgłaszanych dolegliwości zależy od wielkości i gęstości mętów, odległości od siatkówki i osi widzenia.
Męty w ciele szklistym występują u ok. 25% osób w wieku 40–45 lat i u ok. 60% osób w wieku powyżej 80 lat.

Te tzw. muszki to nic innego jak procesy zwyrodnieniowe ciała szklistego, czyli wodnisto-żelowej struktury wypełniającej wnętrze gałki ocznej. Przyczyny powstawania zmętnień nie są do końca znane. Częstość występowania mętów wzrasta wraz z wiekiem.

W większości przypadków męty nie są powodem do niepokoju, jednak do innych przyczyn powstawania mętów można zaliczyć: wylewy krwi, przedarcie siatkówki czy wysięki pozapalne.

W sytuacji gdy:

  • check-mark-1męty pojawiają się coraz częściej i zwiększa się ich ilość
  • check-mark-1dostrzegamy błyski światła
  • check-mark-1tracimy zdolność widzenia peryferyjnego (bocznego)
  • check-mark-1pojawia się ból oczu

… to jest to sygnał, że należy udać się niezwłocznie do lekarza okulisty, ponieważ objawy te mogą łączyć się z niebezpiecznym zagrożeniem utraty wzroku.

Telewizję oglądaj nie dłużej niż 3-4 godziny dziennie.

Ekran telewizora powinien znajdować się metr nad podłogą, a jego odległość od oczu powinna wynosić 2,5-3 metry. Ważne jednak są Twoje indywidualne odczucia: musisz widzieć wyraźnie np. napisy bez wytężania wzroku.

Nie oglądaj telewizji w ciemnym pokoju. Za odbiornikiem ustaw lampkę z żarówką o niewielkiej mocy (ok. 20 W).